Ese bisa nkaho bivuguruzanya? Murakaza neza ku ihindagurika ry’ubucuruzi bwo kuri interineti: abanka akenshi ni bo bamamaza ibicuruzwa bikomeye. Tekereza ku ruziga ruzunguruka buri gihe kuri interineti. Gukunda, gutanga ibitekerezo, no gusangira nibyo bituma rukomeza kugenda. Noneho, tekereza ko aho gukunda no kwemerwa, moteri y’uru ruziga iterwa no kunengwa no kudashyira mu gaciro. Igitangaje ni uko rukomeza kuzunguruka ku mbaraga zimwe, kandi, mu bihe byinshi, ndetse vuba. Ibi bibaho kuko, mu isi y’ikoranabuhanga, impaka n’impaka bishobora kugira imbaraga nk’ubwiza, bigatera ubufatanye no kwagura urwego rw’ubucuruzi.
Kuba imbuga nkoranyambaga zitazwi byahaye ijambo buri wese, harimo n'abakunda gusenya aho kubaka. Ibitero by'urwango, akenshi biterwa no kwiheba, byabaye igice cy'ingenzi cyo kuba kuri interineti. Nyamara, icyashoboraga kuba ikibazo gusa cyahindutse amahirwe. "Ububi kuri interineti," iyo bucunzwe neza, bushobora kubyara inyungu no kumenyekana.
Aline Kalinoski, umufatanyabikorwa w’ikigo cya Nowa, agira ati: “Ubushakashatsi n’ubukangurambaga biherutse gukorwa bigaragaza ko impaka zikurura abantu benshi kuruta ubwumvikane.” Ibi bibaho kubera ko algorithms, izo mbaraga zitagaragara zigenga imbuga nkoranyambaga, zidatandukanya urukundo n’urwango, kunenga no kwibasira. Zishyira imbere gusa ubufatanye. Kandi aho hari impaka, haba hari ugukanda.
Urugero? Ibitekerezo bibi bitera ibiganiro. Ibiganiro bikurura abantu benshi. Kandi mu buryo butunguranye, ikirango cyari gisanzwe cyihishe mu mfuruka za interineti kiba icyibandwaho. "Uko abantu benshi babyakira, niko barushaho kugaragara. Uko ni ko imbuga nkoranyambaga zikora," Paula Kodama, na we akaba n'umufatanyabikorwa muri Nowa yongeraho.
Ariko guhangana n'ababanga bisaba ingamba. Ntabwo bihagije kubyirengagiza, cyangwa kubirwanya mu buryo butaziguye. Hari ibigo bimwe na bimwe bihitamo ibisubizo by'ubwenge ndetse n'ibisekeje. Ubwo buryo bwo gusubiza ntibukuraho gusa uruziga rw'ibitekerezo bibi, ahubwo bunatuma ikigo cyegera abaguzi bacyo, bigatuma isura yacyo ihinduka iy'umuntu.
Paula atanga inama enye zo gukorana neza no kwamamaza mu buryo bunyuranye:
Gusubiza mu bwumvikane: Ibigo bizi gusubiza mu bwumvikane cyangwa mu buryo busekeje bishobora guhindura kunenga mo ikintu cyiza. Ibi bihindura sosiyete ubumuntu kandi bigashyiraho isano nyayo n'abayireba.
Kwibanda ku byiza: Nubwo ubwitabire bubi butuma abantu barushaho kugaragara, ni ngombwa ko ikirango kidasibangana muri uru rugendo rw'ibitekerezo bibi. Ibisubizo byubaka n'ibikorwa biteza imbere imibereho myiza rusange ni ingenzi mu kuringaniza inengwa.
Koresha uburyo bwo kugaragara kugira ngo wongere ikiganiro: Koresha uburyo abantu babyitayeho kugira ngo uyobore ikiganiro ku ngingo nziza. Gutanga ibisubizo, gusangira udushya, cyangwa kugaragaza ingaruka nziza z'ikirango ku mibereho y'abantu ni uburyo bwiza bwo kuyobora inkuru.
Gushyiraho imipaka y’imyitwarire myiza: Kwamamaza mu buryo bunyuranye bifite ubushobozi bunini, ariko ni ngombwa ko ibigo byirinda ingamba zishobora kwangiza isura yabyo mu buryo budasubirwaho. Gushyira mu mucyo no mu myitwarire myiza bigomba kuba ishingiro ry’ibikorwa byose, kabone n’iyo haba hari impaka.
Paula ashimangira ko “Nubwo hari ubushobozi bwo guhindura ibintu, kwitonda ni ngombwa. Kwamamaza mu buryo bunyuranye, nk'uko iki kintu cyitwa, bishobora kubyara inyungu ako kanya, ariko bifite ibyago.” Ubu buryo bubi bwo kuri interineti bufite ikiguzi gifatika. Nk'uko SaferNet ibivuga, imanza zirenga 74.000 z'ibyaha by'urwango zanditswe muri Brezili mu 2024. Uretse imibare, ingaruka z'amarangamutima n'imitekerereze zishobora kuba mbi cyane ku bantu ku giti cyabo no ku makipe.
Amaherezo, ibanga ni ukubona uburinganire. Birashoboka guhindura ibibazo mo amahirwe tudakoresheje imyitwarire myiza. Paula asoza agira ati "Ubucuruzi bushingiye ku mpaka bushobora kugira imbaraga, ariko burambye gusa iyo buhujwe n'impuhwe n'inshingano. N'ubundi kandi, intego nyamukuru y'ikirango si ukugaragara gusa, ahubwo ni ukuba ingirakamaro mu buryo bwiza, ndetse no mu rusaku rw'ikoranabuhanga.".



