Tôi đã theo dõi sát sao sự chuyển đổi do trí tuệ nhân tạo mang lại trong thế giới kinh doanh. Trọng tâm của cuộc cách mạng này, vai trò của Giám đốc CNTT (CIO) đã thay đổi nhanh chóng. Việc chỉ đơn thuần hỗ trợ công nghệ không còn đủ nữa. Điều cần thiết là phải dẫn dắt sự thay đổi. Và đây chính là điểm khác biệt giữa một CIO chỉ biết vận hành và một CIO thực sự có khả năng chuyển đổi.
Giám đốc CNTT (CIO) chỉ đóng vai trò là người hỗ trợ kỹ thuật cho AI đã bỏ qua phần quan trọng nhất của vấn đề: tác động đến hoạt động kinh doanh. Tất nhiên, bảo mật thông tin, kiến trúc dữ liệu và tuân thủ quy định là những vấn đề cơ bản, nhưng chưa đủ. Sự chuyển đổi thực sự xảy ra khi AI được thiết kế để thay đổi cách thức hoạt động của công ty, và điều này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về mô hình kinh doanh.
Ngày nay, phần lớn giá trị của trí tuệ nhân tạo tạo sinh nằm ở việc điều phối các giải pháp đa tác nhân có khả năng tự động hóa quy trình, đưa ra quyết định theo thời gian thực và thay đổi cách thức hoạt động của toàn bộ các bộ phận. Để đạt được điều này, Giám đốc CNTT cần phải vượt ra ngoài phạm vi CNTT thông thường. Họ cần phải nắm vững thiết kế chiến lược, trải nghiệm người dùng và hành trình dịch vụ. Chỉ khi đó mới có thể kết hợp công nghệ với mục đích và tác động thực tế.
Sự không đồng bộ này vẫn là rào cản đối với nhiều người. Theo Gartner CIO Agenda 2025, 72% CIO trên toàn thế giới cho biết trí tuệ nhân tạo nằm trong số các ưu tiên công nghệ chiến lược của họ. Tuy nhiên, chỉ có 24% có thể chứng minh rằng họ đang tạo ra giá trị hữu hình từ những sáng kiến này. Điều này làm nổi bật khoảng cách giữa ý định và việc thực thi, củng cố nhu cầu về một vai trò chủ động và chiến lược hơn của CIO trong hành trình ứng dụng AI.
Ba kỹ năng then chốt để thành công trong phòng thí nghiệm
Nếu bạn là một CIO và vẫn đang mắc kẹt trong giai đoạn thử nghiệm, lời khuyên của tôi rất rõ ràng: hãy phát triển ba năng lực cốt lõi để xoay chuyển tình thế và mang lại giá trị thực sự.
- Thiết kế chiến lược và dịch vụ: Hiểu được cách thức các quy trình làm việc và trải nghiệm kết nối với nhau là điều cần thiết để xây dựng các giải pháp AI có ý nghĩa trong hoạt động kinh doanh.
- Thử nghiệm linh hoạt: Không gì có thể thay thế khả năng thử nghiệm nhanh, thất bại nhanh và học hỏi còn nhanh hơn nữa. Các mô hình như Scrum, Lean và Design Sprint là những trợ thủ đắc lực.
- Khả năng thích ứng: Trí tuệ nhân tạo (AI) thay đổi mỗi ngày. Các mô hình mới xuất hiện, API biến đổi, các quy định thay đổi. Giám đốc CNTT (CIO) và nhóm của họ cần chuẩn bị sẵn sàng để xây dựng lại bất cứ khi nào cần thiết. Đó là một phần của cuộc chơi.
Thực tế, một nghiên cứu gần đây của MIT Sloan Management Review hợp tác với BCG chỉ ra rằng chỉ có 11% các công ty được phân tích đạt được lợi nhuận tài chính tích cực nhờ AI. Điểm chung của họ là gì? Đó là sự tích hợp chặt chẽ giữa công nghệ và chiến lược kinh doanh, cũng như quản trị rõ ràng và tập trung vào giá trị ngay từ đầu.
Tôi đã áp dụng điều này vào thực tế như thế nào?
Tại công ty nơi tôi giữ chức Giám đốc CNTT, chúng tôi đã quyết định dân chủ hóa quyền truy cập vào AI ngay từ đầu. Chúng tôi đã xây dựng một nền tảng nội bộ, một trung tâm AI thực sự, kết nối các mô hình khác nhau (bao gồm cả các mô hình LLM hàng đầu trên thị trường) trong một giao diện duy nhất, có thể truy cập được bởi tất cả 900 nhân viên.
Biện pháp này tránh được hai sai lầm phổ biến: việc sử dụng các công cụ công cộng một cách thiếu kiểm soát (có thể làm lộ dữ liệu nhạy cảm) và việc hạn chế sử dụng AI trong các lĩnh vực chuyên biệt. Ở đây, mọi người đều có quyền truy cập, từ bộ phận chăm sóc khách hàng đến ban lãnh đạo.
Hơn nữa, chúng tôi đã tạo ra một lộ trình đổi mới công khai, được cập nhật hai lần một tuần, thể hiện rõ các dự án đang triển khai, các giai đoạn, kết quả và các bước tiếp theo. Điều này thúc đẩy tính minh bạch, sự tham gia và trách nhiệm giải trình.
Một trọng tâm khác là các hội thảo AI hàng tháng, bao gồm các chủ đề như tác nhân tự động, kỹ thuật phản hồi nhanh, so sánh giữa các hệ thống quản lý vòng đời dữ liệu (LLM), và nhiều hơn nữa. Hơn 400 người tham gia tích cực. Và quan trọng nhất, chúng tôi có một hội đồng cấp cao ưu tiên các sáng kiến AI dựa trên lợi tức đầu tư mà chúng mang lại.
Loại hình cấu trúc và sáng kiến này ngày càng phổ biến ở Brazil. Báo cáo IDC Latin America AI Spending Guide 2025 ước tính rằng các công ty Brazil nên đầu tư hơn 1,9 tỷ đô la Mỹ vào các giải pháp trí tuệ nhân tạo trong năm nay. Các lĩnh vực trọng tâm chính là tự động hóa quy trình, dịch vụ khách hàng, phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định. Nói cách khác, thị trường địa phương đã hiểu AI như một trụ cột chiến lược, chứ không còn là một thử nghiệm riêng lẻ nữa.
Trí tuệ nhân tạo không còn là phòng thí nghiệm nữa — mà là một nền tảng tạo ra giá trị
Nếu tôi có thể đưa ra một lời khuyên cho các CIO khác, đó là: đừng coi AI như một thí nghiệm trong phòng thí nghiệm. Hãy chọn những trường hợp sử dụng nhỏ, có tiềm năng tác động cao và triển khai nhanh chóng, rồi đưa chúng vào sản xuất. Ngay cả khi chưa hoàn hảo, những thử nghiệm thực tế này sẽ cung cấp phản hồi quý giá để cải thiện giải pháp.
Bước tiến vượt bậc thực sự xảy ra khi nhóm phát triển và người dùng cuối cùng cùng nhau hợp tác. Sự hợp tác liên tục giữa công nghệ và kinh doanh tạo ra các giải pháp phù hợp, hiệu quả và bền vững hơn.
Tóm lại, trí tuệ nhân tạo tốt là trí tuệ nhân tạo hoạt động hiệu quả trong thế giới thực. Và vị CIO nào hiểu được điều này, ai cùng người dùng xây dựng nó, sẽ không còn chỉ là một người quản lý công nghệ mà trở thành nhân vật chính trong quá trình chuyển đổi doanh nghiệp.
