Nk’uko raporo y’ubwirinzi n’uburiganyaya Serasa Experian ibivuga, 51% by’Abanyabrezili bagerageje uburiganya mu 2024. Uyu mubare uteye ubwoba ubwawo, ariko ku bagura kandi bagurisha kuri interineti, ibintu bishobora kugorana kurushaho. Ubushakashatsi buherutse gukorwa na Axur ku byaha byo kuri interineti bwerekana ko umubare w’amakarita yo kubikuza n’inguzanyo wikubye inshuro 26, ndetse n’inshuro 13 z’impapuro z’inguzanyo zamenetse umwaka ushize ugereranije no mu 2023.
Ni ibisanzwe ko ibihe byo guhaha mu bihe by'umwaka, nko ku munsi w'ababyeyi, bitera uburiganya bwinshi, bigasaba ko abaguzi n'abacuruzi barushaho kuba maso. Adilson Neves, Umuyobozi w'Ubucuruzi w'ibisubizo byo kwishyurana kuri interineti fintech Paytime, avuga ko amaduka ari yo agize uruhare runini muri ubu buriganya: “Mu gihe ukorana n'abacuruzi bo kuri interineti, ni ngombwa kwemeza umutekano w'amakuru y'abakiriya. Iyo umugizi wa nabi aguze akoresheje aya makuru, inshingano zishobora kuba iz'iduka, cyane cyane mu gihe cyo gusubiza amafaranga mu nguzanyo, iyo nyiri ikarita nyawe atemeranyije n'ibyo yaguze kandi amafaranga agasubizwa, bigatera igihombo ku mucuruzi.”
Bityo, Adilson agaragaza inama z'ingenzi ku bakora mu bucuruzi bwo kuri interineti. Icya mbere ni ugukorana na sisitemu zo kwishyura zihamye kandi zizewe, hamwe na serivisi zigezweho z'umutekano, hamwe n'amasosiyete atanga sisitemu zo gukumira uburiganya, cyangwa kwemeza ibintu bibiri nka 3DS. Ibi bigabanya cyane ibyago byo kuba umuntu uguze atari we nyiri ikarita. Byongeye kandi, sisitemu nziza yo gukumira uburiganya ishobora kugaragaza ko ikarita ishobora guhindurwamo kopi, igasesengura imiterere y'imyitwarire, kandi ikarinda uburiganya ku mucuruzi ndetse no ku muguzi.
Umuyobozi w’iyi sosiyete asobanura agira ati: “Uburyo bwo kurwanya uburiganya busuzuma ibipimo bitandukanye. Urugero, urubuga rushobora kugurisha ku mpuzandengo ya R$ 50, kandi umuntu ashobora kugerageza kugura ibihumbi. Ubu buryo busobanukiwe ko ibyo bicuruzwa bifite imyitwarire iteye amakenga, hashingiwe ku isesengura ry’ibyago mu gihe nyacyo risuzuma amateka y’ibyo byaguzwe, aho biherereye, igihe, n’ibindi bintu by’imyitwarire.”.
Ubundi buryo bugenda bukundwa kandi bwizewe bwo kugurisha kuri interineti ni ugukoresha imirongo yo kwishyura, cyane cyane ku bakora ibikorwa by'ubucuruzi binyuze ku mbuga nkoranyambaga nka Instagram cyangwa WhatsApp.
Kandi abakiriya bashobora kwirinda bate? Adilson agira ati: “Hari ingamba nyinshi zo kwirinda iyo ugiye guhaha, cyane cyane ko hari poromosiyo nyinshi n’amakuru menshi ku munsi w’ababyeyi. Ni ngombwa kugenzura neza urubuga rwa interineti, aho amakuru yaturutse, ndetse no kumenya niba amateka y’iduka ari ay’ukuri.” Agira inama yo gukoresha urubuga rwa siteconfiavel.com.br kugira ngo ukore ubu buryo bwo kugenzura.
Ni ngombwa kandi kumenya uburyo abagizi ba nabi bagerageza gukoresha ubujura bw’amakuru, ubwoko bw’uburiganya aho abagizi ba nabi bagerageza gushuka no kwemeza abaguzi gutangaza amakuru yabo y’ibanga. Nk’uko ya Kaspersky, mu 2024 ku isi hose hakozwe ubushakashatsi bw’ubujura bw’amakuru burenga miliyoni 893—ubwiyongere bwa 26% ugereranije n’umwaka ushize. Brezili ikomeje kuba mu bihugu bifite umubare munini w’ibitero, cyane cyane ku matariki y’ibihe nk’umunsi w’ababyeyi, aho umubare w’ibikorwa byo kuri interineti wiyongera cyane. Kandi, nk’uko raporo ya Axur ibivuga, ubu ni bwo bwoko bw’uburiganya bukunze kugaragara mu bucuruzi bwa elegitoroniki: mu 2024 gusa, umubare w’amapaji ya ubujura bw’amakuru wikubye kabiri, ugera ku 72.455. Ibitero bishobora kuba byoroshye cyangwa bigezweho, hakoreshejwe ubutumwa bugufi, WhatsApp, cyangwa ndetse no kwamamaza kuri interineti bituma rubanda bizera ukuri kw’ibi bicuruzwa.
“Ni ngombwa ko abaguzi bitondera cyane imirongo yakirwa binyuze kuri SMS, email, cyangwa WhatsApp, kuko abatekamutwe bifashisha ubwinshi bw'ibitangwa kugira ngo bashuke abantu,” Adilson araburira ati: “Ni ngombwa kugenzura ukuri kw'imbuga za interineti, gushaka ibimenyetso by'umutekano, no kwirinda gukanda kuri imirongo itazwi, nubwo byaba bisa nkaho bituruka mu maduka yizewe. Hanyuma, tekereza gukoresha amakarita ya banki kenshi, aho gukoresha Pix na debit, kuko, mu rubanza rwa mbere, hari amahirwe menshi yo gutanga amakimbirane mu gihe umuguzi abonye ko hari icyo akeka. Byongeye kandi, amakarita ya banki asanzwe atanga gahunda zo kurinda abaguzi no kubahuza na banki, ibyo bikaba byoroshya kugaruza amafaranga mu gihe habayeho uburiganya,” uyu muhanga arasoza.



