Ese uzi icyo bita urwitwazo rwo kubura?

Ni ngombwa kwibuka buri gihe ko umubano hagati y'umukozi n'umukoresha ugomba gushingira ku buringanire n'ubwumvikane. Iyo umukozi atangiye urugendo rwe mu kigo, ntabwo abona uburenganzira gusa ahubwo anafata inshingano z'ibanze kugira ngo uyu mubano ugende neza. Ubu buringanire bugenzurwa n'Itegeko rihuriza hamwe amategeko agenga umurimo (CLT), rigamije kwemeza ko uburinganire n'uburinzi bw'umubano muri uyu mubano.

Ingingo ya 473 y'Itegeko ry'Umurimo (CLT) ni urugero rwiza rw'ingwate zihabwa abakozi kugira ngo babashe kwita ku bibazo byabo bwite n'iby'umuryango wabo bitabaye ngombwa ko batakaza umushahara. Iyi ngingo ivuga ku bihe bitandukanye aho umukozi yemerewe ikiruhuko gihemberwa, igaragaza uburyo amategeko ya Brezili akurikirana mu kurinda abakozi mu bihe by'ingenzi cyane mu buzima bwabo.

Mu bitekerezo by'ingenzi, dufite:

1. Urupfu rw'abagize umuryango: Umukozi afite uburenganzira bwo guhabwa cy'iminsi 2 yikurikiranya mu gihe uwo bashakanye, abakomoka ku muryango we, abamukomokaho, abavandimwe be, cyangwa abo atunze.
2. Ubukwe: Umukozi afite uburenganzira bwo guhabwa 3 yikurikiranya kubera ubukwe, kugira ngo agire igihe cyo kwizihiza no kumenyera ubuzima bushya bw'ubukwe bwe.
3. Kubyara umwana cyangwa kurera umwana hamwe: Iyi ngingo yemeza se ko azamara iminsi 5 yikurikiranya mu kiruhuko cy’ububyeyi, ikamwemerera kwitabira ibihe bya mbere by’ubuzima bw’umwana cyangwa mu muryango mushya mu gihe cyo kurera umwana hamwe.
4. Gutanga amaraso ku bushake: Kugira ngo umukozi atere inkunga iki gikorwa cy'ubufatanye, afite uburenganzira bwo kubona ikiruhuko cy'umunsi umwe ku mwaka, kandi cyanditse mu buryo bwemewe n'amategeko.
5. Kwiyandikisha ku batora: Kugira ngo buzuze inshingano zabo z’abaturage, abakozi bashobora kumara iminsi 2 (ikurikirana cyangwa itakurikiranye) badahari kugira ngo biyandikishe gutora, hakurikijwe amategeko ariho ubu.
6. Kuzuza ibisabwa mu gisirikare: Umukozi kandi arindwa igihe gikenewe kugira ngo yuzuze inshingano ze mu gisirikare.
7. Ibizamini byo kwinjira muri Kaminuza: Itegeko ryemerera uburenganzira bwo kubura ku kazi mu minsi umukozi arimo gukora ibizamini byo kwinjira muri Kaminuza kugira ngo yemererwe kwinjira mu ishuri rikuru.
8. Kwitaba Urukiko: Mu gihe umukozi agomba kwitaba Urukiko, ikiruhuko cyemezwa na CLT (Itegeko ry’Umurimo ryo muri Brezili), kugira ngo umukozi abashe gukoresha uburenganzira bwe nta ngaruka ku mushahara we.
9. Inama mpuzamahanga z'amasendika y'abakozi: Abakozi bahagarariye sendika y'abakozi mu nama zemewe z'imiryango mpuzamahanga irimo Brezili, bafite uburenganzira bwo kubona ikiruhuko gikenewe.
10. Guherekeza uwo mwashakanye cyangwa uwo bashakanye mu gihe cyo kwa muganga: Umukozi ashobora gufata ikiruhuko cyo kujyana n'uwo bashakanye cyangwa uwo bashakanye mu gihe cyo kwa muganga inshuro zigera kuri 6 mu gihe cyo gutwita.
11. Guherekeza umwana mu gihe cyo kwa muganga : Abakozi bafite uburenganzira bwo guherekeza umwana wabo (kugeza ku myaka 6) mu gihe cyo kwa muganga, bishimangira uburinzi bw'umwana.

Ubwo burenganzira bugaragaza ubwitange bw'umushingamategeko mu gushyiraho uburyo butuma abakozi bahuza ubuzima bwabo bw'akazi n'inshingano z'umuryango n'iz'abaturage, biyemeza kurindwa mu by'imari mu gihe cy'ubutabazi.

Nubwo Itegeko ry’Umurimo rya Brezili (CLT) riha umukozi uburenganzira butandukanye, rinashyiraho inshingano. Izi nshingano ni ingenzi kugira ngo umubano w’akazi ube mu buryo bwuje ubumwe kandi butanga umusaruro, haba ku mukozi no ku mukoresha. Mu kwemera amasezerano y’umurimo, umukozi yiyemeje gukurikiza amategeko amwe n’amwe y’amasezerano n’amategeko, nka:

1. Gukurikiza igihe no kwitabira: Gukurikiza gahunda zashyizweho ni ingenzi mu mitunganyirize y'akazi. Byongeye kandi, gusiba bigomba kuba bifite ishingiro, byaba byiza mbere y'igihe, kugira ngo imikorere y'ikigo idahungabana bitari ngombwa.
2. Kwita ku mutungo w'ikigo: Abakozi bagomba kwita ku mutungo bahawe, bakawukoresha neza kandi neza. Gukoresha nabi bishobora kwangiza ikigo ndetse n'aho bakorera ubwabyo.
3. Gukurikiza politiki n'amabwiriza y'imbere: Buri sosiyete ifite amategeko yayo agenga imyitwarire n'amahame agenga umutekano. Gukurikiza aya mategeko, nko gukoresha ibikoresho byo kwirinda (PPE) no kubahiriza ibanga ry'amakuru y'ingamba, ni ingenzi cyane kugira ngo ibidukikije bikore neza.
4. Gusohoza intego n'igihe ntarengwa: Umukozi afite inshingano zo gukora inshingano ze neza kandi abigiranye ubwitange, yubahiriza igihe ntarengwa n'intego zashyizweho. Kutubahiriza ibi bipimo bishobora kwangiza ikigo ndetse no guteza imbere umwuga w'umukozi.
5. Kubaha inzego z'ubuyobozi n'imibanire myiza: Gukomeza kubaha ubuyobozi bw'ubuyobozi, ndetse no guteza imbere ibidukikije byiza kandi bifitanye isano, ni inshingano ku bakozi bose. Kubana neza bifasha mu kunoza imikorere y'ikigo no kugira icyo gitanga.
6. Iyubahirizwa ry'amategeko agenga amasezerano n'amategeko: Amasezerano y'umurimo n'amategeko agenga umurimo bishyiraho imipaka n'inshingano bigomba kubahirizwa. Kwirengagiza aya mategeko bishobora gutera ibihano by'ibihano, nko kwihanangirizwa, guhagarikwa ku kazi, ndetse no kwirukanwa ku kazi kubera impamvu zumvikana.

Kuzuza izi nshingano bishimangira icyizere hagati y'umukoresha n'umukozi, bigateza imbere ahantu ho gukorera hatekanye kandi hatanga umusaruro mwinshi, bityo bikongera amahirwe yo gukura mu kazi mu kigo.

Gusobanukirwa uburenganzira n'inshingano z'umuntu mu kazi ni inkingi y'ingenzi yo kugira icyo ageraho mu kazi. Amategeko agenga umurimo muri Brezili agamije kurengera umukozi mu gihe agamije kugirana umubano mwiza n'umukoresha. Mu gushyira mu bikorwa uburenganzira bwe no kuzuza inshingano ze, abakozi bagira uruhare mu kubaka ahantu ho gukorera harangwa ubwuzuzanye kandi hatunganye, ingenzi mu iterambere ryabo no mu iterambere ry'ikigo.